Εξημερωμένα ( ; ).. “Ζώα”

Ελάσσονα ή μείζονα, η κακοποίηση είναι αδιαμφησβήτητα μορφή φασισμού. Είτε έχει ψυχολογικό, λεκτικό, σωματικό και σεξουαλικό περιεχόμενο, είτε ατομικό, συλλογικό αντικείμενο, είτε αφορά ανθρώπους, είτε ζώα, παραμένει βίαιη, φασίζουσα και αναντίρρητα, πλέον και επιστημονικά, εγκληματική συμπεριφορά.

Τον 21ο αιώνα βαδίζουμε πλέον από την παγκοσμιοποίηση της διασύνδεσης στην οικουμενικότητα που ενώνει και ανοίγει τους ορίζοντές μας. Το διαδίκτυο μεταφέρει πληροφορίες και ειδήσεις από κάθε άκρη του κόσμου αυτού με ταχύτητα “φωτός”. Μπορεί να φταίει που παλαιότερα οι πληροφορίες, περί βίας και όχι μόνο, δεν διαδίδονταν τόσο γρήγορα και ακέραια. Ίσως πάλι ο κόσμος να άρχισε να δίνει σημασία σε θέματα που άλλοτε δεν θεωρούσε ότι έχριζαν λύσεων και καταστολής. Ίσως απλά να μας πνίγει η περιέργεια και η απορία! Ίσως, πάλι, έχουμε ανάγκη από αποδιοπομπαίους τράγους για να εκφράσουμε την οργή μας για άλλα προσωπικά μας θέματα.. σε ορισμένες περιπτώσεις, ο σκοπός όντως αγιάζει τα μέσα.

Πρόσφατα, είχαμε ένα ακόμη συμβάν κακοποίησης ζώου που κατέλαβε τις σελίδες τις επικαιρότητας. Σε μια βδομάδα, το πολύ, θα το έχουμε ξεχάσει. Η ταχύτητα με την οποία κινείται και αλλάζει η επικαιρότητα έχει την τάση να μας αποσπά την προσοχή για όσο χρειαστεί, μέχρι να έρθει το επόμενο αποκλειστικό θέμα που θα κεντρίσει την προσοχή μας. Και τότε ξεχνάμε το προηγούμενο λες και αποσβέσθηκε η σημασία και η σημαντικότητα του. Λες και επιλύθηκε.

Εδώ που τα λέμε, με τόση εγκληματικότητα γύρω μας, όπως τον θάνατο του 19χρονου στο Μαρούσι, λίγες μέρες πριν, μήπως παρα-ασχοληθήκαμε με την κακοποίηση των ζώων, μήπως παραγίναμε ευαίσθητοι ή μήπως ακόμη την υποτιμούμε σε τραγικό βαθμό;

Η αλήθεια είναι πως είμαστε πλήρως ανεκπαίδευτοι ως κοινωνία, σε βαθμό που δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε απόλυτα την βαρύτητα αυτής της πράξης, την σημαντικότητας της και το πώς αυτή συνδέεται επιστημονικά, και με έρευνες πλέον, με μια εν γένη λανθάνουσα εγκληματική συμπεριφορά. Με την ίδια εγκληματική αφέλεια άλλωστε, για χρόνια, αντιμετωπίζαμε την ενδοοικογενειακή βία ή τον βιασμό. ‘’Αν μια γυναίκα κακοποιείται από τον σύζυγό της, γιατί στην τελική δεν φεύγει από το σπίτι;’’ “Γιατί το θύμα βιασμού δεν αντέδρασε; Μήπως προκαλούσε; Μήπως το ήθελε;..”

Στην Αμερική, μέχρι και την δεκαετία του ’90, η κακοποίηση των ζώων κατηγοριοποιούταν ως απλό πλημμέλημα και όχι ως ένδειξη πιθανότητας ο δράστη να διαπράξει μελλοντικά άλλα εγκλήματα. Ωστόσο, από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, όπως μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Journal of Law and Psychiatry, διαπιστώθηκε ότι σχεδόν οι μισοί βιαστές και το ένα τρίτο των παιδιών που διαπράττουν εγκληματικές πράξεις είχαν διαπράξει στο παρελθόν το αδίκημα της κακοποίησης ζώων. Το 2001, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών μετά από έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των κρατουμένων για σοβαρά εγκλήματα είχαν διαπράξει στο παρελθόν το συγκεκριμένο αδίκημα. Πιο πρόσφατα, μελέτη αποκάλυψε μια καταπληκτική τάση για τους παραβάτες που κατηγορούνται για εγκλήματα κατά των ζώων, να σχετίζονται με άλλα βίαια αδικήματα, με θύματα αυτή την φορά ανθρώπους. Το 71% των ανθρώπων που είχαν κακοποιήσει γυναίκες είχαν διαπράξει το αδίκημα της κακοποίησης κατοικίδιων ζώων!

Το FBI, μετά το 2015, άρχισε να εξετάζει την κακοποίηση των ζώων ως εργαλείο ανίχνευσης ή αποδείξεως άλλων εγκλημάτων. Τον περασμένο Ιανουάριο, ο συγκεκριμένος οργανισμός αύξησε το αδίκημα της κακοποίησης των ζώων στη δική του κατηγοριοποίηση στο σύστημα, ώστε να παρακολουθείται παράλληλα και να συσχετίζεται με εγκλήματα όπως η ανθρωποκτονία και ο εμπρησμός. Πλέον, όλο και περισσότερες αμερικανικές πολιτείες και κομητείες αναλαμβάνουν δράση εναντίον καταδικασθέντων κακοποιών ζώων, αποκαλύπτοντας τα ονόματά τους σε ειδικό μητρώο παραβατών, παρόμοιο με τον τρόπο με τον οποίο καταχωρούνται οι σεξουαλικοί δράστες.

Πέραν όμως από το εγκληματικό αποτύπωμα όσων εμφανίζουν τέτοιες συμπεριφορές, μια κοινωνία που αποδέχεται τέτοιες συμπεριφορές θα πρέπει να αμφισβητήσει την ίδια της την ηθική. “Η πραγματική ηθική δοκιμασία της ανθρωπότητας, η θεμελιώδης δοκιμασία της, είναι η στάση της απέναντι σε εκείνους που είναι στο έλεός της: τα ζώα.’’ έγραψε ο Milan Kundera. Ο Μαχάτμα Γκάντι, επίσης, είπε ότι “το μεγαλείο ενός έθνους και η ηθική του πορεία μπορούν να κριθούν από τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα ζώα του’’.

Τελικά, το να προσπαθείς να μειώσεις τα βάσανα εκείνων που τελούν υπό την κυριαρχία σου και είναι ανίκανοι να αντισταθούν, είτε είναι ζώα είτε άνθρωποι, είναι πραγματικά σημάδι μιας πολιτισμένης κοινωνίας.

Με το βλέμμα στην εκπρόθεσμη τροπολογία που κατέθεσε ο αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Τσιρώνης, σε «άσχετο σχέδιο νόμου» που μετέπειτα αποσύρθηκε για να επανέλθει λέει αργότερα, με το οποίο μειώνονται τα πρόστιμα για την κακοποίηση και υπάρχει ορατός κίνδυνος να αυξηθεί ο αριθμός των αδέσποτων ζώων, ας επιλέξουμε τόσο η ίδια η Πολιτεία με την προχειρότητα που επιδεικνύει όσο και ο καθένας από εμάς ξεχωριστά με την ευαισθησία και τις πράξεις του, ποια ηθική, ποιόν πολιτισμό και τι είδους κοινωνία θέλουμε!

Νίκος Ιωσήφ

Μέλος Kεντρικής Eπιτροπής Ε.Δ.Ε.Μ.
Επικεφαλής Πολιτικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας